تبلیغات
آموختن:حرکتی بی پایان - نیازسنجی آموزشی مبتنی بر الگوی عناصر سازمانی

نیازسنجی آموزشی مبتنی بر الگوی عناصر سازمانی 

دکتر محرم آقازاده
با تشکر از آقای دکتر خسروی

الگوی عناصر سازمانی، الگوی پیشنهادی راجر کافمن برای انجام نیازسنجی آموزشی در سطح سازمان است. سازمان ها دارای ساختاری مشابه هستند؛ خواه سازمان یک مدرسه و خواه یک شرکت تولیدی یا خدماتی باشد. سازمان ها هر کدام به انحای گوناگون می کوشند الگوهایی را پیش گیرند که بتوانند خدمات مطلوب تری را نسبت به نیاز مخاطبانشان عرضه کنند.

بنابراین برداشت از سازمان، قاعدتاً یک مدرسه در پی آن است که شرایط مناسبی را برای
اندیشه ورزی، رشد فضایل اخلاقی، و پیشرفت تحصیلی در یک فرایند یاددهی
یادگیری بهینه پدید آورد

عناصر سازمانی در ارتباط نزدیک با یکدیگرند. ارتباط و همخوانی عناصر سازمانی با یکدیگر زمینه ساز دست یابی سازمان به نتایج دلخواه است.

الگوی عناصر سازمانی چیست؟

الگوی عناصر سازمانی راجر کافمن، دارای پنج عنصر اساسی است: درون داد، فرایند، محصول، برون داد و بازده. سازمان ها، در مجموع، متشکل از این پنج عنصر هستند. الگوی عناصر سازمانی، چارچوبی در دست سازمان هاست تا براساس آن تلاش های سازمانی، نتایج سازمانی و پی آمدهای اجتماعی را به یکدیگر پیوند دهند. الگوی عناصر سازمانی را به دو سطح هم می توان تقسیم کرد: «آنچه هست» و «آنچه باید باشد».

برای دیدن متن کامل بر روی ادامه مطلب کلیک کنید

 

 

درون داد

فرایند

محصول

برون داد

بازده

آنچه هست

 

 

 

 

 

آنچه باید باشد

 

 

 

 

 

از الگوی عناصر سازمانی می توان برای شناسایی بخش های فعال و نافعال سازمان استفاده کرد. الگوی یادشده، برای ارزشیابی اثربخشی انواع ملاحظاتی که در سطح سازمان انجام می شود به کار برد. از الگوی عناصر سازمانی می توان برای ارتباط دادن «آنچه یک سازمان استفاده می کند، انجام می دهد، تولید می کند، عرضه می کند و آثار اجتماعی ای پدید می آورد» کمک گرفت. مزیت اصلی استفاده از الگوی عناصر سازمانی، کمک به مدیران برای شناسایی آثار تغییرات یک بخش در کل سازمان یا سیستم است.

ویژگی های هر یک از عناصر الگوی سازمانی

درون دادها. درون دادها، شامل آن دسته از امکانات یا نیروهایی است که یک سازمان مورد استفاده قرار می دهد. به دیگر سخن، درون دادها مواد اولیه یا شرایطی هستند که سازمان بر مبنای آن ها فعالیت می کند. در یک مدرسه، درون دادها را می توان، یادگیرندگان، معلمان، کلاس های درس، رسانه ها، منابع آموزش، مواد آموزش، بودجه، شورای معلمان، مدیر و معاونان و سایر عوامل اداری و خدماتی مدرسه در نظر آورد.

فرایند. فرایندها، مجموعه کارهایی هستند که یک سازمان انجام می دهد. به دیگر سخن، فرایندها مواردی نظیر: روش ها، فعالیت ها، یا برنامه هایی هستند که سازمان به کار می بندد. در یک نظام مدرسه یا در سازمان مدرسه، این کارها عبارت اند از: تدریس به یادگیرندگان، تولید مواد آموزشی، تدارک برنامه زمانی ارائه دروس، آموزش ضمن خدمت معلمان، برگزاری جلسات اولیاء و مربیان، تشکیل شورای معلمان، تشکیل شورای دانش آموزی و ...

محصول. محصولات، شامل آن دسته از مواد، روش ها و برنامه هایی است که سازمان تولید می کند. حاصل بهره گیری از درون دادها و برقراری یک فرایند نظامداری از عملیات، محصولات است. در مدرسه، پیشرفت تحصیلی یادگیرندگان، فراگیری مهارت های حل مسأله، یادگیری مهارت های تفکر، جرئت ورزی، برگزاری مسابقات ورزشی، کاهش فراوانی غیبت یا فرار از مدرسه، انجام پژوهش در عمل و ... جزو محصولات به شمار می آیند.

برون داد. آنچه را که هر سازمان عرضه می کند برون داد سازمان است. برون دادها، محصولات
آماده ای هستند که آماده عرضه به گروه مخاطبان است. در نظام مدرسه ای، فارغ التحصیلان، دانش آموزان سازگار با هنجارهای اجتماعی، معلمان حرفه مند، تیم های ورزشی دانش آموزی ورزیده و ... جزو برون دادها هستند.

بازده ها. پی آمدها با آثار بیرونی محصولات با برون دادهای سازمان در جامعه با در بین گروه مخاطبان، بازده خوانده می شود. والدین راضی از مدرسه، دانش آموزان حرفه ای موفق، معلمان رضایت مند، انتظارات اجتماعی برآورده شده و ... جزو بازده های نظام مدرسه ای هستند.

ارتباط بین الگوی عناصر سازمانی و نیازسنجی

بخش عمده و پراهمیت برنامه ریزی در سازمان شناسایی نیازها است. نیاز را می توان فاصله بین آنچه هست و آنچه باید باشد تعریف کرد. الگوی عناصر سازمانی با نیازسنجی در بررسی وضعیت دو سطح: آنچه هست و آنچه باید باشد ارتباط می یابند. بنابر آنچه گفته شد، فرمول زیر را می توان برای نیازسنجی نوشت.

نیاز = آنچه باید باشد آنچه هست

نیازسنجی نه فقط به شناسایی نیازها، بلکه به اولویت بندی و انتخاب جنبه های مهمی از الگوی عناصر سازمانی که نیاز به ساختاردهی مجدد، تغییر یا بهبود دارند کمک می کند.

 

 

منابع:

1- Herman, Jerry and Kaufman, Roger (1991). Strategic Planning in Education: Rethinking, Restructuring, Revitalizing. Technomic Publishing Company, Inc: Lancaster, Pennsylvania.

2- Jackson, Stephanie, D., and Tosti, Donald. (1997) "The Organizational Scan". Performance Improvement. Nov – Dec. P22-26.

3- Kaufman, Roger and Wathins, Ryan. "Cost – Consequence Analysis". Human Resource Development Quarterly, V.7 n.1. P. 87 – 100, Sep.

4- Kaufman, Roger and Zahn, Douglas. (1993). Quality Management Plus: The Continuous Improvement of Education. Corwin Press, Inc.: Newbury Park, California.

 




طبقه بندی: نیاز سنجی،
برچسب ها: نیاز سنجی - الگوی عناصر سازمانی،

  • بیا 2 اینجا
  • بیابان زدایی
  • اخبار وب
  • جالب های انگلیسی